Tuyển người và vận hành điểm bán · Góc nhìn Đào Lê Duy

Cùng doanh số, vì sao hai điểm siêu thị vẫn có thể rất khác?

Cùng một thương hiệu, có nơi bán tốt, có nơi bán chậm. Nếu chỉ nhìn bảng doanh số và yêu cầu nhân viên cố gắng hơn, mình sợ bỏ sót chuyện hàng có đủ trên kệ, tr

Ảnh nhân viên tại quầy trưng bày Soonmi ở Co.opmart
Ảnh chụp thật · Google Drive Mishio Kachi

Cùng một thương hiệu, có nơi bán tốt, có nơi bán chậm. Nếu chỉ nhìn bảng doanh số và yêu cầu nhân viên cố gắng hơn, mình sợ bỏ sót chuyện hàng có đủ trên kệ, trưng bày có đúng và người tư vấn đã được hướng dẫn chưa.

Vì sao mình muốn nói về chuyện này?

Công việc của người phụ trách điểm bán có nhiều việc không hiện ngay trong doanh thu: kiểm số lượng hàng, đi tuyến, nhắc chương trình, hỗ trợ nhân viên mới và báo sai giá. Những việc đó có thể góp phần tạo doanh số, nhưng cũng cần tránh biến chúng thành một bảng chấm điểm quá phức tạp. Mình muốn xem điều gì nhân viên kiểm soát được và điều gì phải có sự phối hợp.

Với mình, khi một người kinh doanh đang kẹt ở một việc, câu hỏi đầu tiên không phải “nên mua công cụ gì” mà là “người trong cuộc đang vướng bước nào?”. Có khi việc đó thuộc bán hàng, có khi nằm ở cách giao việc, còn có lúc thông tin chưa được viết đủ rõ để cả nhóm làm giống nhau. Mình không nghĩ một giải pháp có thể dùng nguyên cho mọi doanh nghiệp.

Cách mình thích bắt đầu

  1. Xem đúng điểm đang vướng: Nhìn kết quả từng điểm bán, kể cả lãi sau chi phí thay vì chỉ số tiền bán ra.
  1. Chuẩn bị thông tin hoặc cách làm: Thêm vài việc có thể kiểm như số lần ghé điểm, số ngày thiếu hàng và tình trạng trưng bày.
  1. Thử với người thực hiện: Thống nhất số nào nhân viên tự cập nhật và số nào cần quản lý xác nhận.
  1. Đo và điều chỉnh: Ngồi lại với nhân viên để kiểm chỉ tiêu có phản ánh đúng khả năng làm việc không.

Những bước này không nhằm tạo ra thêm một tập báo cáo dài. Mình muốn người trực tiếp làm việc hiểu tại sao cần sửa, có cách nhận ra việc đã xong và biết gọi ai khi gặp tình huống ngoài dự kiến. Khi phần đầu chưa rõ, mở rộng quá sớm có thể khiến công việc rối hơn.

Một tình huống dễ hình dung

Giả sử một nhân viên bán hàng bị đánh giá thấp vì doanh số tuần đó giảm, nhưng kệ đã thiếu mẫu bán chạy nhiều ngày. Nếu mục tiêu không ghi nhận số ngày thiếu hàng, người quản lý có thể chấm sai nguyên nhân. Mình thích tách phần nhân viên làm được và phần phải nhờ bộ phận khác.

Nếu đang đọc và thấy giống tình huống của mình, bạn có thể thử ghi lại một trường hợp thật rồi xem khác chỗ nào. Không cần giả vờ rằng lần đầu sửa đã đúng hết. Điều quan trọng là có thể kiểm lại để lần sau không mắc đúng một lỗi.

Nếu làm cùng doanh nghiệp, mình có thể hỗ trợ gì?

Mình có thể cùng doanh nghiệp xây bảng theo dõi cho quản lý điểm bán, nhân viên tư vấn và bộ phận hỗ trợ, rồi hướng dẫn cách họp ngắn để nhìn số mà không đổ lỗi cho nhau.

Mình thích bắt đầu từ buổi trao đổi về công việc hiện tại: ai làm, đang dùng thông tin gì, phần nào cần người quyết và khoản tiền nào có thể phát sinh. Sau khi thống nhất một phần đủ nhỏ để thử, mới tính tới chuyện có cần một dự án lớn hơn không.

Mình không hứa bằng lời rằng công việc sẽ tốt lên trong vài ngày. Có những điều chỉ biết rõ sau khi đã đối chiếu số trước và sau, hoặc đi xem trực tiếp cách đội ngũ thực hiện.

Những con số mình muốn nhìn lại

Doanh số và lãi từng điểm, số ngày hết hàng, số lỗi trưng bày, chất lượng chăm điểm và việc được xử lý đúng hạn.

Việc có bảng số không đồng nghĩa bảng đó đã đúng. Mình muốn có người chịu trách nhiệm lấy số, biết nguồn ở đâu và cùng nhìn lại trong một khoảng thời gian hợp lý. Nếu chưa có số đủ tin cậy, cứ ghi là chưa đo. Với chi phí, giờ nhân viên bớt thao tác không tự động trở thành tiền mặt tiết kiệm.

Điều gì mình không muốn hứa quá lời?

Chỉ tiêu không nên được dùng để kết luận một người yếu chỉ vì số bán kém mà chưa biết tồn kho, vị trí kệ, lịch làm và lượng khách.

Một thương hiệu, một cửa hàng hay một đội nhân viên đều có điều kiện riêng. Có nơi chỉ cần sửa bản hướng dẫn, nơi khác lại cần phân lại trách nhiệm hoặc kiểm khả năng cung ứng. Vì vậy mình muốn hỏi thật kỹ trước khi đề xuất một cách làm.

Câu hỏi người kinh doanh có thể tự hỏi

Điều gì đang gây mệt nhất? Đội bán hàng có doanh số nhưng không rõ vì sao từng điểm bán khác nhau. Nếu chưa rõ, có thể ghi lại vài tình huống gần đây, thay vì dự đoán.

Bắt đầu từ đâu để không tốn kém? Chọn một bước nhỏ trong bốn bước ở trên, cho đúng người thử và kiểm trước khi nhân rộng.

Bao giờ nên đầu tư nhiều hơn? Khi đã hiểu vấn đề, có người phụ trách và có cách nhìn được kết quả thực. Một quyết định lớn không nên chỉ dựa vào cảm hứng sau một buổi trao đổi.

Nếu bạn đang ở tình huống này

Nếu đang quản lý nhiều điểm bán, mình có thể cùng đội chọn vài chỉ tiêu dễ hiểu, kiểm đúng việc nhân viên có thể làm và tìm chỗ cần hỗ trợ.

Các dịch vụ này đang được giới thiệu qua nội dung Duy MK, chưa có bảng giá hay cam kết kết quả được xác minh để công bố.

Đội đang thiếu số bán, hay thiếu thông tin để hiểu vì sao số bán thay đổi?

CÁCH KIỂM TRƯỚC KHI KẾT LUẬN HIỆU QUẢ

Cách tự kiểm: tỷ lệ chỉ tiêu có nguồn và được giải trình

Trong phần “Vì sao mình muốn nói về chuyện này?”, điều cần kiểm không phải một báo cáo trông đẹp hay phần mềm báo hoàn tất, mà là tỷ lệ chỉ tiêu có nguồn và được giải trình.

Trước khi cải thiện

Ghi KPI theo vai trò, nguồn số liệu, ngoại lệ và số lần nhân viên phải hỏi lại cách tính.

Sau khi thử

Kiểm số báo cáo giải thích được, ca cần điều chỉnh và số tranh chấp còn chờ xử lý.

Giấy tờ cần đối chiếu

Quy tắc KPI đã duyệt, mã công việc/ca và biên bản giải trình, không tự động quyết định thưởng phạt.

Tài liệu để đối chiếu cách thực hiện: Tài liệu cách vận hành workflow n8n.

Giới hạn bằng chứng: Chưa có số liệu trước–sau được xác nhận cho tình huống này. Đây là cách kiểm đề xuất, không phải kết quả đã đạt.

Muốn kiểm bài toán của doanh nghiệp mình?Trao đổi cách áp dụng vào công việc này ↗
ĐỌC TIẾP THEO VẤN ĐỀ

Từ câu chuyện này, nên đọc gì tiếp?

Không cần đọc hết thư viện. Chọn một câu chuyện giúp hiểu nguyên nhân, một bước xử lý hoặc một công việc liên quan.

Xem cả lộ trình phù hợp ↗Xem dịch vụ giải quyết công việc này ↗