Để nấu cho một người đỡ thừa, hãy bắt đầu từ lượng mình thường ăn và những bữa thật sự có mặt ở nhà, thay vì mua đủ nguyên liệu cho một thực đơn dài. Chọn ít món dễ làm, chia phần nguyên liệu trước khi chế biến và dùng dụng cụ đang có là một cách bắt đầu không đòi hỏi sắm thêm thiết bị.
Không cần biến mỗi bữa thành một dự án nấu nướng. Kế hoạch dưới đây là gợi ý tổ chức công việc; bạn có thể điều chỉnh theo khẩu vị, điều kiện sinh hoạt và mức sẵn sàng nấu của mình.
Tải bảng bữa ăn và đi chợ cho một người
Tải mẫu Excel bữa ăn và đi chợ cho một người (.xlsx). File có bốn trang: Hướng dẫn, Bữa ở nhà, Đi chợ và Ví dụ. Hai trang làm việc để trống 40 dòng mỗi trang; phần Ví dụ dùng số giả định, không phải khẩu phần khuyến nghị hay nhật ký thử bếp.
Ở Bữa ở nhà, ghi những bữa bạn có mặt và chọn Ăn ở nhà, Ăn ngoài hoặc Chưa chốt. Sau đó tự ghi món, nguyên liệu và lượng dự định. Trang Đi chợ là bảng độc lập: tự tổng hợp nguyên liệu cho những bữa đã chốt, nhập lượng cần và lượng đang có theo cùng đơn vị. Mỗi nguyên liệu/quy cách và đơn vị chỉ nên có một dòng.
Ô trống không phải số 0, gram không phải kilogram
Ví dụ chỉ để minh họa công thức: cần 300 g nguyên liệu A và đang có 120 g thì lượng cần bổ sung là 180 g. Nếu lượng đang có là 0 sau khi đã kiểm, bảng tính cần bổ sung 300 g. Nếu chưa biết lượng, hãy để trống: mẫu chưa tính. Nếu một cột dùng g còn cột kia dùng kg, bảng cũng không tự đổi đơn vị.
Mẫu cảnh báo thiếu tên/bữa/đơn vị, thiếu lượng, số âm, lượng viết bằng chữ, nguyên liệu trùng cùng đơn vị hoặc chưa kiểm đồ đang có. Chỉ chọn Đã kiểm sau khi tự xem nhãn và tình trạng; công thức không biết thực phẩm có còn sử dụng được không. Không cộng g, quả và hộp thành một tổng lượng chung.
Giới hạn: mẫu không tự đồng bộ hai trang, không xác nhận thời gian bảo quản, không kê dinh dưỡng và không chọn thiết bị. Khi đổi lịch ăn, bạn cần rà lại danh sách mua. File không có macro; dữ liệu do bạn điền không được gửi về website.
Xem các mẫu thực hành khác: bữa ăn, bếp, việc nhà, chọn quà và chương trình doanh nghiệp.
Ghi lại bữa đã ăn thay vì đoán lượng cần nấu
Trong vài bữa ở nhà sắp tới, thử ghi ba điều: đã chuẩn bị bao nhiêu, ăn hết phần nào và món nào còn nhiều. Dùng cùng một cách đong hoặc cân để lần sau có cơ sở so sánh. Với cơm, cần phân biệt lượng gạo trước khi nấu với lượng cơm sau khi nấu; không lấy hai con số này thay cho nhau.
Bạn có thể chép mẫu sau vào ghi chú điện thoại. Đây là bảng để tự điền, không phải khẩu phần dinh dưỡng được kê sẵn.
| Bữa dự định ăn ở nhà | Lượng đã chuẩn bị | Phần ăn hết hoặc còn lại | Điều chỉnh cho lần sau |
|---|---|---|---|
| Bữa thứ nhất | Ghi theo cách đong quen dùng | Ghi riêng từng món | Giảm, tăng hoặc giữ nguyên |
| Bữa thứ hai | Dùng cùng cách ghi | Món nào thường không ăn hết? | Đổi món hoặc đổi lượng |
| Bữa thứ ba | Ghi cả món ăn kèm | Bữa này có khác lịch thường ngày? | Không lấy bữa bất thường làm chuẩn |
Nếu có hôm ăn ngoài hoặc về muộn, hãy đánh dấu ngay từ lúc lên kế hoạch. Một tuần có bảy ngày không có nghĩa bạn cần chuẩn bị nguyên liệu cho bảy bữa tối tại nhà.
Chọn nguyên liệu dùng được theo nhiều cách
Thay vì chọn nhiều món rồi mua mỗi món một ít nguyên liệu riêng, hãy chọn một nhóm nguyên liệu mình thích và biết chế biến. Sau đó mới đổi cách kết hợp. Chẳng hạn, rau bạn thường dùng có thể đi cùng một món xào hoặc một món canh; trứng có thể là món chính trong bữa đơn giản hoặc thành phần của một món khác. Đây là gợi ý phối món, không phải chỉ dẫn dùng lại thực phẩm đã chế biến.
Trước khi đi chợ, kiểm tra thứ đang có và ghi danh sách theo ba nhóm: cần mua cho bữa đã chốt, có thể thay bằng đồ sẵn có và chưa cần mua. Hạn dùng cùng hướng dẫn bảo quản trên nhãn vẫn cần được kiểm tra riêng; đừng mua một gói lớn chỉ vì dự tính sẽ tận dụng bằng nhiều món.
Ba cách tổ chức bữa ăn theo mức sẵn sàng nấu
Bữa muốn làm ít việc: Chọn món mình đã quen nấu và không cần nhiều dụng cụ. Ưu tiên sự vừa sức thay vì thử đồng thời nhiều công thức mới. Bạn vẫn có thể thêm món ăn kèm theo nhu cầu, không cần ép mọi bữa vào một số món cố định.
Bữa có thời gian chuẩn bị: Chọn một món chính cùng phần ăn kèm. Đọc các bước trước, lấy đủ dụng cụ rồi mới bắt đầu. Nhìn vào số công đoạn thực tế, không chỉ tên món có vẻ đơn giản.
Bữa muốn đổi khẩu vị: Giữ một phần quen thuộc, chỉ thay một món hoặc cách nêm. Cách lập kế hoạch này giúp bạn không phải học lại toàn bộ bữa ăn mỗi lần muốn đổi món. Không có yêu cầu phải dùng một thiết bị mới để thực hiện.
Nếu bữa khó sắp xếp nhất là trước giờ đi làm, xem cách chuẩn bị bữa sáng theo lịch sinh hoạt để chọn phần làm trước và phần hoàn thiện vào buổi sáng.
Chia phần trước khi chế biến
Đặt lượng nguyên liệu dự định dùng ra riêng trước khi nấu. Nếu chỉ đến cuối quá trình mới nhìn lượng thành phẩm, bạn sẽ khó biết lần sau cần chỉnh bước nào. Với thực phẩm đóng gói, đọc hướng dẫn sử dụng và bảo quản thay vì mặc định một gói là một khẩu phần.
Với cơm, lượng gạo tối thiểu và tối đa cần theo hướng dẫn của đúng nồi đang dùng. Một người ăn ít hay nhiều khác nhau; không có phép đổi cố định từ số người sang số lít của nồi. Có thể tham khảo cách chọn dung tích nồi cơm theo thói quen nấu để biết cần ghi lại thông tin gì trước khi chọn.
Bài này không hướng dẫn giữ cơm hoặc món ăn nhiều ngày. Khi kế hoạch có bước làm sẵn, vận chuyển hoặc hâm lại, cần kiểm tra hướng dẫn an toàn thực phẩm phù hợp, không suy từ việc chia khẩu phần rằng mọi món đều có thể để dành giống nhau.
Khi nào mới cần xem lại dụng cụ?
Sau khi thử điều chỉnh khẩu phần, hãy xem bất tiện còn lại nằm ở đâu. Có phải dụng cụ chiếm chỗ, khó rửa, hay lượng bạn thường nấu nằm ngoài giới hạn sử dụng của nó? Nếu đồ đang có vẫn đáp ứng được, chưa cần đổi chỉ vì bạn sống một mình.
Khi thực sự cần một nồi phù hợp với lượng cơm nhỏ, hướng dẫn chọn nồi cơm mini theo dung tích, lòng nồi và ngân sách là bước tìm hiểu tiếp. Hãy đối chiếu cả lượng nấu và thao tác vệ sinh, thay vì chỉ chọn chiếc nhỏ nhất.
Việc nên làm cho bữa tiếp theo: Chốt một món quen, ghi lượng nguyên liệu trước khi nấu và nhận xét sau bữa. Những ghi chép của chính bạn sẽ hữu ích hơn một thực đơn nhiều món nhưng không hợp lịch sinh hoạt.
Xem sản phẩm được nhắc trong bài
Mở từng sản phẩm để xem thông số, giá và các lựa chọn đang bán.
Nồi nấu đa năng Mishio MK321 1,5L
MK321 có xửng hấp đi kèm để đối chiếu cho bữa nhỏ. Chọn theo món thường chuẩn bị, cách xếp thực phẩm và chỗ đặt trong bếp.
Nồi lẩu điện mini Mishio MK392 1,5L
MK392 là nồi lẩu mini 1,5L để đối chiếu cho lượng nấu nhỏ. Chọn từ món thường làm và mức nạp theo hướng dẫn, không suy dung tích thành số suất cố định.